{"id":2064,"date":"2023-06-06T10:05:18","date_gmt":"2023-06-06T08:05:18","guid":{"rendered":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/global-inequality-and-the-survival-of-the-richest\/"},"modified":"2024-03-17T21:08:56","modified_gmt":"2024-03-17T20:08:56","slug":"global-inequality-and-the-survival-of-the-richest","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/global-inequality-and-the-survival-of-the-richest\/","title":{"rendered":"Globalna nier\u00f3wno\u015b\u0107 i przetrwanie… najbogatszych?"},"content":{"rendered":"\n

Je\u015bli stworzyli\u015bmy ma\u0142\u0105 wiosk\u0119 na wz\u00f3r naszej \u015bwiatowej gospodarki, najprawdopodobniej okre\u015blimy j\u0105 re\u017cimem autorytarnym lub feudalnym. Najnowsze sprawozdanie sporz\u0105dzone przez Oxfam pokazuje, i\u017c nier\u00f3wno\u015b\u0107 na \u015bwiecie istnieje w zaawansowanym stopniu oraz w jaki spos\u00f3b kwestia przetrwania wszystkich ludzi na ziemi wymaga podj\u0119cia ca\u0142kowicie odmiennych dzia\u0142a\u0144.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce s\u0142yszeli\u015bcie ju\u017c o s\u0142ynnej liczbie, i\u017c 8 m\u0119\u017cczyzn posiada tyle maj\u0105tku, ile ma 50 % ludzi na Ziemi? Je\u015bli nie, to w\u0142a\u015bnie tak wygl\u0105da problem nier\u00f3wno\u015bci w skali \u015bwiatowej [1]. Organizacja Oxfam dokumentuje wzrost nier\u00f3wno\u015bci na \u015bwiecie od kilku lat. Najnowsze sprawozdanie zatytu\u0142owane \u201ePrze\u017cycie najbogatszych\u201d pokazuje, w jakim stopniu nasz \u015bwiatowy system gospodarczy przenosi znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wzrostu gospodarczego do tych, kt\u00f3rzy ju\u017c maj\u0105 [2]. Przyjrzyj si\u0119 g\u0142\u00f3wnym danym poni\u017cszego sprawozdania. Pokazuj\u0105 one, i\u017c na ka\u017cde 100 dodatkowych dolar\u00f3w (lub euro lub rupii, je\u015bli wolicie) bogactwa, wyprodukowanego przez \u015bwiat w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat, 63 dolar\u00f3w trafi\u0142o do najbogatszych 1 % naszej planety. Chocia\u017c odsetek ten, wynosz\u0105cy 63 % jest w rzeczywisto\u015bci nowym rekordem, to nie jest to warto\u015b\u0107 nietypowa, lecz zgodna z og\u00f3ln\u0105 tendencj\u0105 w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119ciu lat, w kt\u00f3rej ponad 50 % ca\u0142ego wytworzonego bogactwa trafi\u0142o do r\u0105k tego 1 %.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy na pocz\u0105tku pandemii niekt\u00f3rzy mogli mie\u0107 nadziej\u0119 na gwa\u0142towny wzrost solidarno\u015bci i zmian\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na redystrybucji dobra wsp\u00f3lnego i nadaniu priorytetu temu dobru nad osi\u0105ganiem zysk\u00f3w, fakty takie jak te wskazuj\u0105 na niepokoj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Pandemia i kryzys energetyczny w wyniku rosyjskiej wojny na Ukrainie jedynie pog\u0142\u0119bi\u0142y globalne nier\u00f3wno\u015bci. W szczeg\u00f3lno\u015bci przedsi\u0119biorstwa sektora spo\u017cywczego i energetycznego mog\u0142yby ponad dwukrotnie zwi\u0119kszy\u0107 swoje zyski, podczas gdy w tym samym czasie wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zmaga si\u0119 ze znacznym \u201ekryzysem koszt\u00f3w utrzymania\u201d. Bank \u015awiatowy poddaje w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 fakt, czy skrajne ub\u00f3stwo b\u0119dzie mo\u017cna wyeliminowa\u0107 do 2030 r., jak przewidziano w celach zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju [3]. <\/p>\n\n\n\n

\"the<\/figure>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Obliczenia Oxfam na podstawie raportu Credit Suisse Global Wealth.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli stworzyli\u015bmy ma\u0142\u0105 wiosk\u0119 na wz\u00f3r naszej \u015bwiatowej gospodarki, najprawdopodobniej okre\u015blimy j\u0105 re\u017cimem autorytarnym lub feudalnym, w kt\u00f3rym najbogatsi przetrwaj\u0105 liczne kryzysy, z kt\u00f3rym mamy do czynienia. Skala globalna sprawia jednak, \u017ce staj\u0105 si\u0119 one mniej dotkliwe dla os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w najbogatszych pa\u0144stwach w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci \u015bwiata i czerpi\u0105cych z nich korzy\u015bci. Z uwagi na fakt, i\u017c \u017cyjemy w post\u0119puj\u0105cym kryzysie klimatycznym, przedstawiamy r\u00f3wnie\u017c ekologiczn\u0105 irracjonalno\u015b\u0107 tego podzia\u0142u: Wszystkie materia\u0142y i energia stanowi\u0105ce 63 % bogactwa, kt\u00f3re nie jest dost\u0119pne do zaspokojenia podstawowych potrzeb w czasie kiedy musimy drastycznie ograniczy\u0107 zu\u017cycie materia\u0142\u00f3w i energii do przetrwania. Dlatego te\u017c tytu\u0142 \u2018przetrwanie najbogatszych\u2019 jest prowokacyjny, ale dok\u0142adnie odzwierciedlaj\u0105cy sytuacj\u0119. Aby\u015bmy wszyscy mogli przetrwa\u0107, Oxfam sugeruje, i\u017c powinni\u015bmy opodatkowa\u0107 maj\u0105tek i inwestowa\u0107 w podstawowe, uniwersalne us\u0142ugi. <\/p>\n\n\n\n

[1] https:\/\/www.oxfamamerica.org\/explore\/research-publications\/an-economy-for-the-99-percent\/<\/a> <\/p>\n\n\n\n

[2] https:\/\/oxfamilibrary.openrepository.com\/bitstream\/handle\/10546\/621477\/bp-survival-of-the-richest-160123-en.pdf<\/a> <\/p>\n\n\n\n

[3] https:\/\/www.reuters.com\/world\/africa\/world-bank-says-goal-ending-extreme-poverty-by-2030-wont-be-met-2022-10-05\/<\/a>, zob. tutaj: https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2023\/01\/global-inequality-is-a-failure-of-imagination\/<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie: Zdj\u0119cie wykonane przez: Dereka Thomsona<\/a> na Unsplash<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

A<\/em><\/strong>utor:<\/strong><\/em> Sven-David Pfau, Wirtschaftsuniversit\u00e4t Wien \/ Austria <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Niniejszy tekst zosta\u0142 opublikowany na warunkach licencji Creative Commons: CC BY-SA 2.0. Imi\u0119 i nazwisko autora jest nast\u0119puj\u0105ce: CC BY-SA 2.0, Autor: Sven-David Pfau, \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania: Program Unii Europejskiej Erasmus+ na rzecz Edukacji Doros\u0142ych. Tekst i materia\u0142y mog\u0105 by\u0107 powielane, rozpowszechniane, udost\u0119pniane publicznie, udost\u0119pniane i adaptowane pod nast\u0119puj\u0105cymi warunkami: W ka\u017cdym przypadku nale\u017cy opublikowa\u0107 nazwisko autora, licencj\u0119 oraz adres strony internetowej oryginalnego \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Wsparcie Komisji Europejskiej dla powstania niniejszej publikacji nie stanowi aprobaty dla jej tre\u015bci, kt\u00f3ra odzwierciedla jedynie pogl\u0105dy autor\u00f3w, a Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za jakiekolwiek wykorzystanie informacji w niej zawartych.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli stworzyli\u015bmy ma\u0142\u0105 wiosk\u0119 na wz\u00f3r naszej \u015bwiatowej gospodarki, najprawdopodobniej okre\u015blimy j\u0105 re\u017cimem autorytarnym lub feudalnym. Najnowsze sprawozdanie sporz\u0105dzone przez Oxfam pokazuje, i\u017c nier\u00f3wno\u015b\u0107 na \u015bwiecie istnieje w zaawansowanym stopniu oraz w jaki spos\u00f3b kwestia przetrwania wszystkich ludzi na ziemi wymaga podj\u0119cia ca\u0142kowicie odmiennych dzia\u0142a\u0144.\u00a0 By\u0107 mo\u017ce s\u0142yszeli\u015bcie ju\u017c o s\u0142ynnej liczbie, i\u017c 8 m\u0119\u017cczyzn …<\/p>\n

Globalna nier\u00f3wno\u015b\u0107 i przetrwanie… najbogatszych?<\/span> Read More »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1237,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-2064","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2064"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2069,"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2064\/revisions\/2069"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1237"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/work.economic-literacy.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}